U młodzieży i osób dorosłych wady zgryzu koryguje się za pomocą stałego aparatu ortodontycznego. Przed jego założeniem konieczne jest przeprowadzenie kilku badań. Poznaj etapy leczenia ortodontycznego i dowiedz się, czy zakładanie aparatu wiąże się z dyskomfortem. Odpowiadamy też na pytania, ile trwa zakładanie aparatu ortodontycznego, co robić w razie awarii aparatu ortodontycznego i czy korzystanie z niego w pierwszych dniach wiąże się z bólem.

Jakie są etapy leczenia ortodontycznego?

Założenie aparatu ortodontycznego nie odbywa się ani na pierwszej, ani na drugiej wizycie. Aby leczenie było skuteczne, trzeba je podzielić na kilka następujących etapów. Jeżeli czeka Cię leczenie ortodontyczne i zastanawiasz się, jak wygląda zakładanie aparatu ortodontycznego krok po kroku, poniżej znajdziesz dokładnie opisany proces.

1.Konsultacje ortodontyczne

Nie u wszystkich pacjentów można wdrożyć leczenie stałym aparatem ortodontycznym. W pierwszej kolejności specjalista musi rozpoznać wadę zgryzu (w tym celu wykonuje się również zdjęcia rentgenowskie), a następnie przeprowadzić wywiad z pacjentem. Następnie lekarz wykonuje wycisk szczęki, na podstawie którego technicy stomatologiczni zrobią gipsowe modele zębów. Gipsowe modele są niezbędne do przygotowania aparatu ortodontycznego.

2. Planowanie leczenia ortodontycznego

Na podstawie przeprowadzonych badań i wywiadów z pacjentem, jeżeli nie ma przeciwwskazań do założenia stałego aparatu ortodontycznego, ortodonta przygotowuje również plan leczenia. Plan zawiera szereg informacji, w tym o etapach leczenia, przemieszczeniu zębów, czasie leczenia ortodontycznego i wskazaniach dla pacjenta. Pacjent otrzymuje kosztorys oraz wszystkie niezbędne informacje dotyczące tego, jak w najbliższych miesiącach będzie przebiegać korygowanie wady zgryzu. Na tym etapie pacjent wraz z lekarzem wybiera najlepszy dla siebie aparat ortodontyczny.

3. Zakładanie aparatu ortodontycznego a leczenie ubytków

Czasem przed rozpoczęciem leczenia ortodontycznego niezbędne jest przeprowadzenie leczenia stomatologicznego – usunięcie ubytków i kamienia nazębnego. Pacjent informację o tym, czy będzie musiał zgłosić się do stomatologa, otrzyma już na etapie konsultacji ortodontycznych. Dlaczego wyleczenie wszystkich ubytków jest tak istotne przed założeniem aparatu ortodontycznego?

Po założeniu aparatu ortodontycznego czyszczenie zębów jest utrudnione – pacjent na codzienną higienę będzie poświęcał więcej czasu niż dotychczas. Żaden ortodonta nie zaryzykuje i nie zdecyduje o założeniu wybranego aparatu, jeżeli stwierdzi ubytki. W takiej sytuacji zakładanie aparatu ortodontycznego trzeba będzie odsunąć w czasie.

4. Założenie aparatu stałego

Po ustaleniu planu leczenia, pozostaje założenie aparatu ortodontycznego. Pacjent otrzymuje też wszelkie informacje na temat tego, jak pielęgnować zęby i aparat ortodontyczny. Bardzo ważne jest dostosowanie się do wskazówek specjalisty, bo od tego zależy czas leczenia. Współczesna ortodoncja oferuje pacjentom zarówno klasyczne, jak i niewidoczne aparaty ortodontyczne. Lekarz przedstawia pacjentowi możliwe rozwiązania i pomaga mu wybrać optymalny wariant.

Jak wspomniano, współcześnie wady zgryzu koryguje się przy użyciu różnych stałych aparatów ortodontycznych. Do wyboru są:

  • aparaty ortodontyczne tradycyjne (metalowe) – są one doskonale znane pacjentom z uwagi na kolorowe gumki (ligatury), a ich największą zaletą jest niska cena,

  • aparaty estetyczne (dyskretne) – należą do nich m.in. aparaty szafirowe (kryształowe), aparaty samoligaturujące i aparaty ceramiczne.

Decydujące zdanie o wyborze aparatu ortodontycznego ma lekarz. Najczęściej jednak ortodonci wskazują pacjentom co najmniej dwa rodzaje aparatów, wśród których mogą oni wybierać.

5. Wizyty kontrolne

Istotnym etapem leczenia ortodontycznego są wizyty kontrolne. Odbywają się one co kilka tygodni, np. co 4 tygodnie. Częstotliwość wizyt zależy zarówno od wybranego aparatu ortodontycznego, jak i stopnia zaawansowania leczenia. W ich trakcie ortodonta sprawdza postępy, wymienia łuki, a jeżeli to konieczne, koryguje również ustawienie aparatu. Wizyta kontrolna trwa od 30 do 60 minut.

6. Usunięcie aparatu ortodontycznego

Po uzyskaniu założonych efektów można usunąć aparat ortodontyczny. Taki zabieg trwa zaledwie kilka minut i jest bezbolesny. Ponieważ korzystanie z aparatu ortodontycznego utrudnia codzienną pielęgnację zębów, to dobry moment, aby wykonać przegląd stomatologiczny i usunąć ubytki, jeżeli takie się pojawiły.

7. Utrwalanie efektów

Po zdjęciu aparatu ortodontycznego zęby z czasem mogą powrócić do swoich pierwotnych pozycji. Z tego względu tak ważny jest etap utrwalania efektów. Powinien on trwać co najmniej tyle czasu, ile trwało leczenie ortodontyczne, choć u niektórych pacjentów etap ten jest dożywotni. Retencja polega na wykorzystaniu specjalnej płytki retencyjnej. Wyglądem przypomina ona aparat ruchomy, a pacjent powinien korzystać z niej według zaleceń lekarza. W początkowej fazie aparat retencyjny nosi się przez cały dzień, a później jedynie w nocy.

Jak przebiega zakładanie aparatu ortodontycznego?

U niektórych pacjentów przed założeniem aparatu ortodontycznego konieczne jest wykonanie tzw. separacji. Efektem tego zabiegu jest uzyskanie przestrzeni na zakładane później pierścienie.

Zabieg zakładania aparatu ortodontycznego rozpoczyna się od dokładnego oczyszczenia zębów z osadu i przygotowaniu ich do dalszej pracy. Po wykonaniu tych czynności, ortodonta przykleja do zębów wybrane przez pacjenta zamki. Aby trzymały się one na uzębieniu, są naświetlane lampą polimeryzacyjną. Również początkowe zabiegi oczyszczania zębów mają zapewnić zamkom lepszą przyczepność.

U niektórych pacjentów lekarz musi zamontować zarówno zamki, jak i dodatkowe elementy – pierścienie. Służą one do podtrzymywania uzupełniających elementów aparatu. Po wykonaniu tych czynności pozostaje jeszcze zamocowanie łuku. W tym celu używa się ligatur, których zadaniem jest utrzymanie łuku we właściwej pozycji.

Podsumowując, zakładanie aparatu ortodontycznego krok po kroku wygląda następująco:

  • oczyszczenie zębów – często zakładanie aparatu ortodontycznego poprzedzone jest zabiegiem higienizacji zębów,

  • osuszenie zębów – bez tego etapu zamki będą się odklejać,

  • przyklejenie zamków – w przypadku tradycyjnych aparatów również ligatur,

  • zamocowanie do zamków łuku – to właśnie on będzie przesuwał zęby w pożądanym kierunku.

  • zamocowanie dodatkowych elementów, np. Pierścieni.

Ile trwa zakładanie aparatu?

Zabieg założenia aparatu ortodontycznego jest czasochłonny – pacjent musi przygotować się na dłuższą wizytę. Najczęściej ortodonta na założenie aparatu potrzebuje od 45 minut do 2 godzin. Jeżeli wada jest bardzo skomplikowana, zabieg zakładania aparatu ortodontycznego może się wydłużyć. Czas potrzebny na założenie aparatu zależy również od tego, czy ortodonta zakłada tylko jeden, czy też dwa aparaty ortodontyczne, czyli górny i dolny.

Niektórzy pacjenci pytają, czy rodzaj aparatu ortodontycznego ma wpływ na to, ile trwa jego założenie. Niekoniecznie, bo znacznie istotniejsza jest wada zgryzu. Rodzaj aparatu będzie miał jednak wpływ na to, ile będą trwały wizyty kontrolne. Nowoczesne aparaty lingwalne (umieszczane po stronie języka) są projektowane indywidualnie dla każdego pacjenta, dlatego też kontrole mogą odbywać się rzadziej i trwają krócej.

Czy zakładanie stałego aparatu ortodontycznego boli?

Wielu pacjentów, których czeka leczenie ortodontyczne, zastanawia się, czy założenie aparatu ortodontycznego jest bolesne. Nie – w czasie tego zabiegu pacjent nie odczuwa bólu. Dyskomfort może pojawić się w pierwszych dniach korzystania z aparatu. Bardzo często pacjenci skarżą się na nadwrażliwość zębów, ale ta ustaje po 5-10 dniach od założenia aparatu.

Czy korzystanie ze stałego aparatu ortodontycznego boli?

Korzystanie z aparatu ortodontycznego nie jest bolesne. Pacjent może jednak odczuwać ucisk, który jest zjawiskiem naturalnym i wiąże się z działaniem aparatu. Niektórzy pacjenci skarżą się na podrażnienie tkanek miękkich jamy ustnej, np. wewnętrznej strony policzków. Na wypadek takiej sytuacji ortodonci zalecają zaopatrzyć się w wosk lub silikon ortodontyczny, który należy nanieść na elementy aparatu będące źródłem podrażnień.

Wiedząc już, ile trwa zakładanie aparatu oraz czy po umiejscowieniu jego elementów na zębach może pojawić się ból, pacjenci powinni przygotować się na stosowanie diety przez co najmniej kilka pierwszy dni. Polega ona na jedzeniu wyłącznie miękkich, rozdrobnionych pokarmów – pozwala to skutecznie odciążyć zęby.

Zakładanie aparatu stałego a awarie

Mimo że zakładanie aparatu stałego może zająć do 2 godzin, nie można wykluczyć, że już kilka dni później pacjent stwierdzi jego awarię, np. zauważy, że odkleił się zamek. Wówczas nie warto zwlekać, ale jak najszybciej umówić się na dodatkową wizytę u ortodonty. Czas jest tu niezwykle istotny – każda awaria działa na niekorzyść pacjenta, bo wydłuża proces leczenia ortodontycznego.

Awarie tuż po założeniu aparatu ortodontycznego mogą być wynikiem choćby złych nawyków pacjenta w postaci przygryzania np. ołówka czy policzka.

Dowiedz się więcej o aparatach ortodontycznych:

Ile kosztuje aparat na zęby?

Czy zakładanie, noszenie i zdejmowanie aparatu boli?

Czy aparat może ulec uszkodzeniu?