Korygowanie wad zgryzu odbywa się przy użyciu aparatów. O tym, czy pacjent będzie korzystał z aparatu ruchomego, czy stałego, decyduje lekarz po przeprowadzeniu badań. Czeka Cię leczenie ortodontyczne? Dowiedz się, jakie są wskazania i przeciwwskazania do stosowania aparatów ruchomych i stałych.

Wady zgryzu a aparat ortodontyczny stały

Wraz z wiekiem tkanka kostna jest coraz twardsza, a to powoduje, że wyeliminowanie wad zgryzu jest trudniejsze. Z tego względu u osób posiadających zęby stałe, a zatem młodzieży i dorosłych, stosuje się aparaty ortodontyczne stałe. Mają one szerokie zastosowanie – są używane do korygowania zarówno zaawansowanych wad zgryzu, jak i niewielkich defektów.

Wskazania do zastosowania aparatu ortodontycznego stałego to m.in.:

  • stłoczenia zębów,
  • szparowatość,
  • zgryz otwarty lub zgryz głęboki.

Jak wskazuje sama nazwa, aparat stały jest przymocowany do zębów na stałe, a jego samodzielne ściągnięcie przez pacjenta jest niemożliwe. Aby leczenie przyniosło oczekiwany rezultat, niezbędne są systematyczne wizyty u ortodonty. W ich trakcie lekarz może sprawdzić postępy, a także wzmocnić lub osłabić nacisk wywierany na zęby.

Jakie są przeciwwskazania do noszenia stałego aparatu ortodontycznego?

Korygowanie wad zgryzu za pomocą aparatu ortodontycznego nie zawsze jest możliwe. Przykładowo pacjenci przyjmujący leki na osteoporozę lub u których zdiagnozowano białaczkę, nie kwalifikują się do leczenia takim aparatem ortodontycznym.

Czasem przed założeniem aparatu ortodontycznego niezbędne jest przeprowadzenie leczenia stomatologicznego. Ma to miejsce u pacjentów, u których stwierdzono choroby miazgi zęba lub przyzębia albo próchnicę. Dopiero po usunięciu takich zmian możliwe jest rozpoczęcie leczenia ortodontycznego.

Niektórzy pacjenci są uczuleni np. na nikiel. Wówczas leczenie ortodontyczne przy użyciu najpopularniejszego, czyli metalowego aparatu stałego, jest niemożliwe. Dobrą wiadomością jest jednak, że współcześnie wybór aparatów ortodontycznych jest bardzo duży, a zatem lekarz może zaproponować pacjentowi aparat wykonany z innych materiałów.

Aparat ortodontyczny ruchomy – wskazania

Ruchome aparaty ortodontyczne mają zastosowanie w przypadku korygowania nieznacznych wychyleń zębów i dlatego najczęściej stosuje się je u dzieci. Warto pamiętać, że wady zgryzu mogą mieć podłoże genetyczne lub być nabyte. Czynniki powodujące nieprawidłowe ukształtowanie szczęki u dzieci to m.in.: ssanie kciuka, korzystanie z butelki zamiast kubka i oddychanie ustami zamiast nosem. Także nieleczone ubytki w zębach mlecznych mogą spowodować, że z czasem u dziecka rozwinie się jedna z wad zgryzu.

Ponieważ u dzieci tkanka kostna nie jest tak twarda, jak u dorosłych, aparat ortodontyczny ruchomy jest w stanie skorygować wykrytą wadę. Jednocześnie jego używanie przyczynia się do wyeliminowania szkodliwych nawyków.

Najważniejszymi wskazaniami do rozpoczęcia leczenia aparatem ortodontycznym ruchomym są zatem:

  • młody wiek pacjenta (do 12. roku życia),
  • niewielka wada zgryzu,
  • uzębienie mieszane (zęby mleczne i stałe).

W przypadku niektórych wad zgryzu leczenie ruchomym aparatem ortodontycznym można rozpocząć także u osób dorosłych, u których nie ma możliwości zastosowania aparatu stałego. Takie leczenie jest jednak mniej skuteczne.

Aparat ruchomy kontra stały – który jest skuteczniejszy?

Trudno porównać skuteczność aparatów ruchomych ze stałymi, a to dlatego, że są one stosowane w różnych przypadkach. Za pomocą aparatu ruchomego możliwe jest korygowanie jedynie niewielkich wad, podczas gdy aparat stały pozwala przesuwać zęby w pożądanym kierunku.

Wdrożenie leczenia ortodontycznego aparatem ruchomym może w przyszłości uchronić pacjenta przed koniecznością korzystania z aparatu stałego. Z tego względu tak ważne jest, aby rodzice, którzy zauważą u dziecka niepokojące zmiany lub nawyki, skonsultowali się ze specjalistą.

Ile trwa leczenie aparatem ruchomym, a ile stałym?

Różnica między aparatami ruchomymi a stałymi dotyczy także czasu leczenia. Korygowanie wad za pomocą aparatu stałego trwa dłużej, bo najczęściej kilka lat. Średnio przez okres około 2 lat pacjent korzysta z aparatu stałego, aby następnie wejść w etap retencji, czyli utrwalania uzyskanych rezultatów. Przyjmuje się, że leczenie retencyjne nie powinno być krótsze niż leczenie ortodontyczne. W przeciwnym razie może dojść do ponownego przesunięcia się zębów.

Aby korzystanie z aparatu ruchomego przyniosło oczekiwane efekty, pacjent musi korzystać z niego według zaleceń ortodonty, a więc nosić go przez określoną liczbę godzin każdego dnia.

Korzystanie z aparatu a efekty

Zarówno ruchomy, jak i stały aparat ortodontyczny ma na celu prawidłowo ustawić zęby względem siebie. Wyleczenie wady zgryzu ma ogromne znaczenie zarówno dla względów zdrowotnych, jak i samopoczucia pacjenta. Czy korzystając z aparatu ruchomego, można uzyskać tak samo dobre rezultaty, jak w przypadku aparatu stałego? Wiele zależy od wieku pacjenta i stwierdzonej wady zgryzu.

U dzieci leczenie za pomocą aparatu ruchomego może być w pełni skuteczne i uchronić przed koniecznością korzystania z aparatu stałego. Wiele jednak zależy od tego, czy rodzice przypilnują, aby młody pacjent korzystał z niego systematycznie. U dorosłych leczenie aparatem ruchomym jest mniej skuteczne niż leczenie aparatem stałym. Z tego względu u osób ze stałym uzębieniem leczenie ortodontyczne opiera się na wykorzystaniu aparatów stałych.