Przodozgryz lub tyłozgryz? Diastema? Każdy moment jest dobry, aby rozpocząć leczenie ortodontyczne i cieszyć się zdrowymi, prostymi zębami. Od wieku pacjenta zależy jednak ścieżka leczenia i to, z jakiego aparatu ortodontycznego będzie on korzystał.

Dlaczego leczenie ortodontyczne jest tak ważne?

Zdrowe i białe zęby korzystnie wpływają na nasze samopoczucie. Ładny uśmiech to jednak kwestia nie tylko estetyczna, ale przede wszystkim zdrowotna. Niewłaściwe ułożenie zębów jest przyczyną wielu chorób, np. próchnicy. Gdy zęby są za bardzo stłoczone, oczyszczanie ich z pozostałości jedzenia jest utrudnione. Bardzo często dochodzi też do szybkiego ścierania się zębów, a to prowadzi do ich nadwrażliwości.

Do gabinetów ortodontycznych zgłaszają się pacjenci w każdym wieku. Ponieważ ta gałąź medycyny jest na wysokim poziomie, na pomoc mogą liczyć zarówno osoby młode, jak i starsze. Jeżeli zaobserwowałeś u swojego dziecka:

  • nawyk w postaci ssania kciuka,
  • zgrzytanie zębów,
  • oddychanie przez usta

to wizyta u ortodonty jest wskazana. U osób dorosłych przesłankami przemawiającymi za umówieniem się do ortodonty są m.in.:

  • stłoczenie zębów lub szpary między nimi,
  • nadmiernie wychylone zęby przednie,
  • problemy z gryzieniem i przeżuwaniem pokarmów.

Ortodonta po przeprowadzeniu wywiadu i badania określa, czy wada zgryzu kwalifikuje się do leczenia ortodontycznego.

Pierwsza wizyta dziecka u ortodonty – kiedy ją zaplanować?

Rodzice zgłaszają się do gabinetów ortodontycznych z dziećmi w wieku nawet 4-5 lat. U młodych pacjentów można szybko skorygować niewłaściwe nawyki i tym samym zapobiec dalszemu pogłębianiu się wady zgryzu.

U dzieci leczenie ortodontyczne przebiega przy użyciu ruchomych aparatów ortodontycznych. Ponieważ można je wyciągać, ich czyszczenie nie sprawia kłopotu. Aby jednak wdrożone leczenie przyniosło oczekiwane rezultaty, rodzice muszą współpracować z lekarzem. To właśnie opiekunowie powinni wytłumaczyć dziecku korzyści z noszenia aparatu ortodontycznego oraz pilnować, aby dziecko korzystało z niego według zaleceń lekarza.

Nie wszystkie wady zgryzu wykryte w okresie dziecięcym można jednak leczyć. Czasem konieczne jest odroczenie korekcji do momentu zakończenia wzrostu szczęki. Jeżeli ortodonta nie wdroży leczenia od razu, dziecko powinno być pod jego stałą opieką. Regularne wizyty u specjalisty pozwalają obserwować postęp zmian.

Stały aparat ortodontyczny a wiek pacjenta

U młodzieży i dorosłych, którzy mają wyłącznie zęby stałe, leczenie ortodontyczne przebiega przy użyciu stałego aparatu ortodontycznego. Nie ma górnej granicy wieku, do którego ortodonci wdrażają takie leczenie. Stały aparat ortodontyczny mogą nosić nawet seniorzy, o ile oczywiście nie ma przeciwwskazań.

Współcześnie do gabinetów ortodontycznych coraz częściej umawiają na wizytę się osoby między 30. a 40. rokiem życia. Ta grupa pacjentów jest o tyle specyficzna, że jeszcze kilkanaście lat temu ortodoncja nie była tak rozwinięta, jak współcześnie. Przeszkodami w podjęciu leczenia ortodontycznego były zarówno niewielki dostęp do specjalistów, jak i wysokie ceny aparatów.

Leczenie ortodontyczne u młodzieży i dorosłych przy użyciu stałego aparatu trwa kilka lat (najczęściej około 2). Po korekcji uzyskane efekty utrwala się przy użyciu aparatów retencyjnych (retainerów). Przyjmuje się, że ten etap powinien trwać co najmniej tyle, ile trwało leczenie właściwe.

Dobrą wiadomością dla dorosłych, którzy chcą skorzystać z leczenia ortodontycznego, jest szeroki wybór aparatów ortodontycznych. Obok klasycznych, widocznych aparatów metalowych, w gabinetach ortodontycznych są zakładane również aparaty niezauważalne, czyli lingwalne. Mocuje się je od wewnętrznej strony zębów.

Wiek pacjenta a skuteczność leczenia ortodontycznego

Zasada jest prosta – im szybciej leczenie ortodontyczne zostanie wdrożone, tym lepsze będą jego efekty. Z czasem tkanka kostna jest coraz twardsza. To powoduje, że usunięcie wady zgryzu jest trudniejsze i czasochłonne. Dlatego też u dorosłych – o ile nie ma przeciwwskazań – stosuje się stałe, a nie ruchome aparaty ortodontyczne. Leczenie za pomocą aparatów ruchomych u dorosłych nie jest tak samo skuteczne, jak ma to miejsce przy zastosowaniu aparatu stałego. Zastosowanie aparatu ortodontycznego stałego pozwala uzyskać optymalne efekty już po około 2 latach leczenia.

Dodatkowe korzyści z wdrożenia leczenia ortodontycznego w młodym wieku to także skrócenie jego trwania oraz niższe koszty.